Terwijl Nederland zich opmaakt voor zomerse temperaturen, waarschuwen artsen voor de gezondheidsrisico’s van hitte. Vooral ouderen lopen een groter risico op uitdroging, flauwvallen en andere gezondheidsproblemen tijdens warme dagen. In ziekenhuizen zien zorgverleners ieder jaar opnieuw dat hoge temperaturen leiden tot extra opnames. Vaak gaat het om ouderen die ongemerkt te weinig drinken of de signalen van uitdroging te laat herkennen.
Volgens SEH-verpleegkundige en mede-eigenaar van Zorgverzekeringwijzer.nl Frans Kooning is dat een terugkerend probleem.
“Tijdens warme periodes zien we op de spoedeisende hulp regelmatig ouderen die uitgedroogd zijn geraakt. Veel mensen hebben niet door dat ze te weinig drinken. Het dorstgevoel neemt af naarmate je ouder wordt, waardoor uitdroging sneller kan ontstaan.”
Ouderen merken uitdroging vaak minder snel
Naarmate mensen ouder worden, verandert de manier waarop het lichaam reageert op warmte. Het lichaam koelt minder goed af en ouderen voelen vaak minder snel dorst. Daardoor kan het vochttekort ongemerkt oplopen. Klachten beginnen meestal met vermoeidheid, hoofdpijn, duizeligheid of concentratieproblemen. In ernstigere gevallen kunnen mensen flauwvallen of verward raken. Volgens Kooning worden deze signalen soms onderschat.
“Mensen denken vaak dat ze gewoon moe zijn van het warme weer. Maar achter die klachten kan een serieus vochttekort zitten. Vooral ouderen die alleen wonen lopen extra risico.”
Waarom hitte gevaarlijk kan zijn
Tijdens warme dagen verliest het lichaam meer vocht door zweten. Wie dat vocht niet aanvult, kan uitdrogen. Voor ouderen kan dat extra gevolgen hebben. Zij hebben vaker hart- en vaatziekten, diabetes of nierproblemen. Ook bepaalde medicijnen kunnen ervoor zorgen dat het lichaam sneller vocht verliest. Daardoor kunnen gezondheidsproblemen tijdens een hittegolf snel verergeren. Volgens het Nationaal Hitteplan behoren ouderen boven de 75 jaar tot de belangrijkste risicogroepen tijdens langdurige warmte.
Vijf tips om gezondheidsproblemen door hitte te voorkomen
1. Drink ook als je geen dorst hebt
Wachten op een dorstgevoel is niet verstandig. Ouderen voelen vaak minder goed wanneer hun lichaam extra vocht nodig heeft.
Drink daarom verspreid over de dag voldoende water, thee of andere niet-alcoholische dranken.
2. Vermijd inspanning tijdens de warmste uren
Probeer zware lichamelijke activiteiten tussen 12.00 en 18.00 uur zoveel mogelijk te vermijden.
Ga liever vroeg in de ochtend of later op de avond naar buiten wanneer de temperatuur lager ligt.
3. Houd de woning koel
Sluit overdag ramen, deuren en gordijnen wanneer de zon naar binnen schijnt.
Ventileer de woning juist vroeg in de ochtend en laat in de avond wanneer het buiten afkoelt.
4. Let op elkaar
Familieleden, buren en mantelzorgers kunnen een belangrijke rol spelen tijdens warme dagen.
Een telefoontje of kort bezoek kan helpen om te controleren of iemand voldoende drinkt en geen klachten ontwikkelt.
5. Wees alert op signalen van uitdroging
Let op klachten zoals:
- Duizeligheid
- Hoofdpijn
- Vermoeidheid
- Verwardheid
- Donkere urine
- Misselijkheid
Bij ernstige klachten is het verstandig contact op te nemen met de huisarts. Twijfel je wanneer naar een spoedeisende hulp gaat of naar de huisarts, bekijk dan ons volledige artikel over wat handig is en wat het verschil is in de kosten.
Extra risico voor mensen met chronische aandoeningen
Niet alleen ouderen moeten opletten. Ook mensen met diabetes, hartfalen, nierziekten of longaandoeningen kunnen extra gevoelig zijn voor hitte. Sommige medicijnen beïnvloeden de vochtbalans of de lichaamstemperatuur. Daardoor kan het risico op gezondheidsproblemen verder toenemen. Frans Kooning adviseert mensen die twijfelen om tijdig advies in te winnen.
“Wacht niet totdat klachten ernstig worden. Bij hitte kunnen gezondheidsproblemen sneller ontstaan dan veel mensen denken. Zeker voor ouderen geldt dat voorkomen beter is dan genezen.”
Minder ziekenhuisopnames door eenvoudige maatregelen
Volgens zorgexperts kunnen veel hittegerelateerde ziekenhuisopnames worden voorkomen met relatief eenvoudige maatregelen zoals voldoende drinken, verkoeling zoeken en alert zijn op klachten. Dat is belangrijk nu warme periodes steeds vaker voorkomen. Vooral ouderen doen er goed aan om tijdens warme dagen extra aandacht te besteden aan hun gezondheid en voldoende vochtinname.
“Een glas water extra kan soms letterlijk het verschil maken tussen thuis blijven en een bezoek aan de spoedeisende hulp,” aldus Kooning.
FAQ: Hitte en gezondheid
Hoeveel moet een oudere drinken bij warm weer?
De exacte hoeveelheid verschilt per persoon, maar tijdens warme dagen is extra drinken belangrijk. Wacht niet tot dorst ontstaat.
Wat zijn de eerste signalen van uitdroging?
Duizeligheid, hoofdpijn, vermoeidheid, droge mond, donkere urine en concentratieproblemen zijn veelvoorkomende signalen.
Wanneer moet ik een arts bellen?
Neem contact op met een huisarts bij ernstige duizeligheid, verwardheid, flauwvallen of wanneer iemand nauwelijks meer drinkt.
Waarom lopen ouderen meer risico tijdens hitte?
Het lichaam koelt minder goed af, het dorstgevoel neemt af en veel ouderen hebben aandoeningen of gebruiken medicijnen die invloed hebben op de vochtbalans.
Helpen sportdranken tegen uitdroging?
Voor de meeste mensen is water voldoende. Bij medische aandoeningen of ernstige uitdroging kan een arts een ander advies geven.
Bronnen
- RIVM
- Nationaal Hitteplan
- GGD Nederland
- KNMI
- Zorgverzekeringwijzer.nl
